oktober 2010

De schuldafbouw in de budgetmeters voor gas en elektriciteit: ook de SERV spreekt klare taal

Eind 2009 stelde netbeheerder Eandis een nieuw systeem van schuldafbouw in de budgetmeter voor. Het gaat om een betaalplan in de budgetmeter dat schulden aanzuivert bij de netbeheerder die ontstaan zijn tussen de dropdatum bij de commerciële leverancier en vóór de plaatsing van de budgetmeter. Op vraag van de VREG gaf Samenlevingsopbouw twee maal advies over dit systeem van schuldafbouw (maart en juni). We formuleerden een aantal breekpunten omdat het nieuwe ontwerp niet strookt met het doel van de sociale openbaredienstverplichtingen om energiearmoede te voorkomen en aan te pakken.
De Sociaal Economische Raad van Vlaanderen (SERV) formuleerde op 15 september 2010 een keihard advies met een erg sociale inslag. Bijna al onze breekpunten worden in dit advies van de SERV onderschreven.

De SERV wijst erop dat de Vlaamse overheid met het besluit de netbeheerders een wettelijke basis geeft voor een praktijk die door hen zelf in het leven werd geroepen. De schuldafbouw via budgetmeters is immers vooral interessant voor de netbeheerders die daardoor hun administratieve rompslomp zien verminderen, maar minder handig voor de gebruikers. Volgens de SERV moeten de gebruikers steeds kunnen kiezen voor een systeem van schuldafbouw dat hen best past: via de budgetmeter of via een klassiek betaalplan.

De SERV vraagt de Vlaamse Regering ook om het gelijktijdig toepassen van de 35%-regel en het vast betaalplan van 5 euro per week te heroverwegen. Bij een negatief krediet (bij gebruik van noodkrediet of minimumlevering) moeten gezinnen het vast betaalplan tijdelijk kunnen opschorten. Het laag houden van het af te betalen bedrag maakt de haalbaarheid van de afbetaling veel groter en zal op termijn zowel schuldeiser als schuldenaar ten goede komen.

De SERV vraagt om gezinnen sneller door te verwijzen naar de lokale adviescommissie die een oplossing kan uitwerken voor de betaalproblemen. Nu is dit enkel voorzien voor gezinnen met schulden boven de 750 euro. In geval van schulden voor gas én elektriciteit vindt de SERV het aangewezen om het vast bedrag per week te verlagen.

De SERV heeft ook vragen bij de voorgestelde ‘knipperlichtprocedure’ die netbeheerders zullen volgen om te vermijden dat de gaslevering stilvalt wanneer het noodkrediet op is en de budgetmeter niet tijdig wordt opgeladen. Als de OCMW’s weten wie een actieve budgetmeter heeft, kunnen ze veel sneller ingrijpen en betaalproblemen vermijden.

De SERV wijst ook op het tekort aan oplaadpunten en dringt aan op een alternatief systeem.

De SERV hoopt – net zoals wij – dat de Vlaamse Regering deze adviezen niet naast zich neerlegt bij de definitieve goedkeuring van haar besluit over de schuldafbouw in de budgetmeters.

Geef volle gas voor energie! Onze parlementaire actie veroorzaakt incident(je) tijdens septemberverklaring

ACW, Steunpunt Algemeen Welzijnswerk, Welzijnszorg vzw, Verbruikersateljee vzw en sector Samenlevingsopbouw gaven bij de start van het nieuwe Vlaamse parlementair jaar op 27 september een klaar en duidelijke boodschap:
We wensen: veel energie!
We zoeken: bijzondere aandacht voor het recht op energie.
We vragen: beleidsbeslissingen die een recht op nutsvoorzieningen voor iedereen garanderen.

Met een pamflet en een notaboekje op elke bank was onze actie duidelijk zichtbaar. Ze was ook minister-president Kris Peeters niet ontgaan. Maar dat hij Jan Peumans, voorzitter van het parlement, ervan verdacht – die dan verontwaardigd onschuldig pleitte - zorgde voor heel wat hilariteit.

Lees hier ons pamflet (PDF)

Sector samenlevingsopbouw hekelt goednieuwsshow Van Den Bossche

Een persbericht met deze titel maakte duidelijk dat we allerminst gelukkig zijn met de triomfantelijke boodschap die Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche op 24 september de wereld instuurde: “Minimumlevering aardgas helpt duizenden gezinnen de winter door.”

Het systeem van minimale levering in de aardgasbudgetmeter zoals de Vlaamse regering voorstelt, biedt voor mensen met energiearmoede geen enkele garantie. En toch wordt het plaatsen van aardgasbudgetmeters voortgezet alsof er geen vuiltje aan de lucht is. Nu de eerste koude voelbaar is, breekt voor heel wat gezinnen een erg moeilijke periode aan. We verwachten ons opnieuw aan getuigenissen van doffe ellende en mensonwaardige leefomstandigheden…

Lees ons persbericht (PDF)

We zijn ervan overtuigd dat de hulpverlening(OCMW) zowel preventief als remediërend een belangrijke taak kan opnemen in de strijd tegen energiearmoede. Maar in deze schuift de minister van Energie het probleem van de minimale levering in de aardgasbudgetmeter door naar haar collega van Welzijn. De hulpverlening zal pas in actie schieten als gezinnen al weken in de koude zitten. Als ze daartoe al de mankracht in huis hebben, want ook extra middelen werden door de Vlaamse regering – zoals ook door VVSG aangekaart – niet voorzien.
In Wallonië, waar Vlaanderen zijn inspiratie haalde voor dit systeem, blijkt trouwens slechts een 10-tal mensen van deze mogelijkheid gebruik te maken… omdat ze weg naar de hulpverlening niet kennen, de stap niet durven te zetten of niet op de hoogte zijn van hun rechten.

Bovendien voorziet het voorstel enkel een oplossing voor ondersteuning tijdens de winterperiode, alsof daarbuiten geen koude en kille momenten zijn waarop verwarming nodig is. En de noodzaak om te koken en wassen is al helemaal niet seizoensgebonden.

De vergelijking met de minimumlevering van 10 ampère in de elektriciteitsbudgetmeter gaat dan ook helemaal niet op. Deze is automatisch gegarandeerd én voor iedereen.
Wij hopen dan ook met de Vlaamse overheid de gesprekken over een minimumlevering in de aardgasbudgetmeter in alle openheid te kunnen hervatten.

Omzendbrief aan de OCMW’s betreffende het preventief sociaal energiebeleid in het kader van het Gas- en Elektriciteitsfonds

Dankzij de tussenkomsten van het Gas- en Elektriciteitsfonds⁽¹⁾ kunnen de OCMW’s financiële steun toekennen aan personen die hun rekeningen van gas en elektriciteit niet meer kunnen betalen. De Staatssecretaris voor Maatschappelijke Integratie en Armoedebestrijding Philippe Courard heeft in een omzendbrief aan de OCMW’s van april ll. de mogelijke tussenkomsten voor energiebesparende maatregelen bij mensen in armoede uitgebreid.
Deze maatregelen moeten voorkomen dat nog meer mensen - omwille van hoge energiefacturen - schulden opbouwen en daardoor in armoede terechtkomen.
Naast een verruiming van de mogelijkheden t.a.v. individuele dossiers, krijgen de OCMW’s meer mogelijkheden om collectieve acties op te zetten. Hierdoor kunnen de maatregelen - die sinds de oprichting van het Gas- en Energiefonds in 2002 - in aanmerking komen, ruimer geïnterpreteerd worden door het personeel van het OCMW.

I. Uitbreidingen van individuele tussenkomsten

Het OCMW kan tegemoet komen in de kosten voor efficiëntere en veiligere toestellen
Bijvoorbeeld: tweevoudige meter, budgetmeter, aankoop spaarlampen, aankoop van stekkerdozen met schakelaar, aankoop van een pelletkachel, aankoop van een spaardouchekop, aankoop of hulp bij de aankoop van koelkast of wasmachine klasse A+…
Het OCMW kan tegemoet komen in het toezicht op, het onderhoud of het conform maken van toestellen voor energie. Dit kan concreet gebeuren door een tegemoetkoming in de installatie of in het onderhoud van toestellen of een tegemoetkoming in de kosten van een energieanalyse op maat…
Bijvoorbeeld: installatie van een energiezuiniger stroomcircuit, vegen van schoorstenen, onderhoud van verwarmingsketels, geïndividualiseerde energiescan, energieaudit, energieanalyse, opvolgen huishoudelijk verbruik, hulp bij de keuze van een energieleverancier…
Het OCMW kan tegemoet komen in de vermindering van het energieverbruik
Bijvoorbeeld: aankoop overgordijnen, isolatie van verwarmingsbuizen, producten om spleten te dichten aan deuren of ramen, plaatsing reflectoren, plaatsing kamerthermostaten, plaatsing thermostatische kranen…
Het OCMW kan tegemoet komen in de financiering van werken ter vermindering van de energiekost, zelfs in het kader van ruwbouwwerken
Bijvoorbeeld: isolatie van daken, muren, vloeren en buitendeuren, dubbele beglazing en optimaal raamwerk, blinden, isolatie van verwarmingsbuizen, vervanging van verwarmingsinstallatie, tussenkomst in de financiële kost van leningen gericht op energiebesparing

II. Uitbreiding van collectieve acties

Het OCMW kan gerichte actie nemen op het gebied van informatie en preventie op het vlak van energie die kaderen in een preventief sociaal beleid
Bijvoorbeeld: publicatie van folders, brochures, vragenlijsten over verbruiksgewoontes…
Het OCMW kan partnerovereenkomsten sluiten:
- Met vzw’s of lokale actoren die bezig zijn rond rationeel energiegebruik door bijvoorbeeld de kosten te vergoeden van vorming die deze vzw’s aanbieden aan burgers of de maatschappelijk assistenten die binnen het OCMW hiermee bezig zijn
- In het kader van het Fonds ter Reductie van de Globale Energiekost (FRGE)⁽²⁾ kunnen OCMW’s een lokale entiteit oprichten of deelnemen aan de oprichting ervan.

De eigenlijke omzendbrief vindt u terug op http://www.mi-is.be/ en doorklikken naar Specifieke informatie voor de OCMW’s, thema Energie

(1) De wet van 4 september 2002 regelt de opdracht van de OCMW’s inzake begeleiding en de financiële maatschappelijke steunverlening aan de meest hulpbehoevenden inzake energielevering. Concreet gaat het over:
De noodzakelijke ondersteuning en sociale en budgettaire begeleiding aan personen met betalingsmoeilijkheden : onderhandelen inzake afbetalingsplannen en/of het opzetten van een budgetbegeleiding

Financiële maatschappelijke steun aan personen waarvan de schuldenlast zo hoog is dat zij, ondanks hun persoonlijke inspanningen, hun gas- en elektriciteitsrekeningen niet meer kunnen betalen.
(2) Het Fonds ter Reductie van de Globale Energiekost (FRGE) heeft als opdracht de globale energiekosten van mensen te verminderen. Dit doet het fonds door middel van
Tussenkomst in de financiering van structurele maatregelen ten gunste van mensen in armoede voor hun privé-woning die als hoofdverblijfplaats dient

Toekenning van leningen aan particulieren tegen een lage rentevoet met het oog op structurele maatregelen die doorgevoerd worden in privé-woningen die als hoofdverblijfplaats dienen.
Het Fonds vervult deze opdrachten via ‘lokale entiteiten’, voorgesteld door gemeenten of intergemeentelijke samenwerkingsverbanden waarmee een overeenkomst heeft gesloten.

Een bezoek aan de voedselbedeling in Nijlen

De energieprojecten van Samenlevingsopbouw gaan actief op zoek naar maatschappelijk kwetsbare mensen met energieproblemen. We doen dit door vindplaatsgericht te werken, d.w.z. aanwezig zijn op die plaatsen waar mensen in armoede komen: voedselbedelingen, tweedehandswinkeltjes, wachtzalen… Zo gingen we tijdens de vakantie drie maal naar de voedselbedeling in Nijlen.

Elke dag opnieuw stellen we vast dat mensen uit maatschappelijk kwetsbare groepen het moeilijk hebben om hun weg te vinden op de energiemarkt. Daarom willen we hen in de eerste plaats een luisterend oor bieden. Vervolgens zullen we hen informeren, ondersteunen en begeleiden bij hun energievragen.
In Nijlen stelden we 34 informatiemappen op maat van de hulpvragers samen en gaven we uitleg. We vroegen zes energiescans aan en maakten één leveranciersvergelijking. Verder konden we één problematische verhuis voorkomen en hielpen we bij het gebruik van de budgetmeter.
Huurders op de private huurmarkt lichten we in over het bestaan van het energieprestatiecertificaat (EPC).
Deze manier van werken is tijdrovend en intensief… maar wel met resultaat. We bereiken een publiek dat niet deelneemt aan de traditionele armoedewerkingen en vaak niet de stap naar de hulpverlening zet. Bovendien wordt het effect van informatie en begeleiding op maat hier onmiddellijk duidelijk… met een grote impact voor de betrokkenen.